layout-wrota-lipiec2014-tlo-pustakostka

zdrowie.

 

 

layout-wrota-lipiec2014-przestrzen

mowiaca przegladarka    slabowidzacy   epuap

wrotapodkarpackie.pl

 

layout-wrota-lipiec2014-tlo-wrota-glowna

layout-wrota-lipiec2014-tlo-przedmiot-puste

Narkomania

Używanie środków zastępczych tzw. dopalaczy w województwie podkarpackim

W województwie podkarpackim, podobnie jak w kraju  ma miejsce dynamiczny rozwój podaży i popytu na środki zastępcze, tzw. dopalacze. Niniejsze środki o właściwościach psychoaktywnych  pochodzenia  naturalnego  i  syntetycznego  są  substancjami  bardzo niebezpiecznymi dla organizmu człowieka. Dopalacze przeważnie są mieszanką różnych substancji psychoaktywnych o działaniu pobudzającym, uspokajającym czy halucynogennym. Zjawisko obrotu i zażywania dopalaczy rozpoczęło się od funkcjonujących za granicą sieci stacjonarnych i internetowych sklepów Fun shops/Smart shops sprzedających tzw. legal high.

1. Stosowanie  dopalaczy - badania

      Z badania socjologicznego przeprowadzonego w 2011 r. przez Instytut Psychologii Zdrowia Polskiego Towarzystwa Psychologicznego w Warszawie „Picie alkoholu i używanie narkotyków przez młodzież szkolną na terenie województwa podkarpackiego” na próbie 948 uczniów trzecich klas gimnazjum i 1199 uczniów drugich klas szkół ponadgimnazjalnych. wynika, że wielu uczniów używało dopalaczy. W poprzednim badaniu przeprowadzonym  w 2007 r. przez  Pracownię  Badań  Społecznych DGA  w  Sopocie (PBS DGA)  r. nie uwzględniono przedmiotowej substancji psychoaktywnej.

 

Na poniższych wykresach zilustrowano wyniki badania z 2011 r. 

 

Rozpowszechnienie używania dopalaczy w III klasach gimnazjum.

 

 

Źródło: Instytut Psychologii Zdrowia Polskiego Towarzystwa Psychologicznego w Warszawie,  Picie alkoholu i używanie narkotyków przez  młodzież szkolną na terenie województwa podkarpackiego, Warszawa 2011, s. 153.

Rozpowszechnienie używania dopalaczy w II klasach szkół ponadgimnazjalnych.

 

 

Źródło: Instytut Psychologii Zdrowia Polskiego Towarzystwa Psychologicznego w Warszawie,  Picie alkoholu i używanie narkotyków przez  młodzież szkolną na terenie województwa podkarpackiego, Warszawa 2011, s. 154.

 

Z zebranych danych wynika,   że w klasach trzecich gimnazjum przynajmniej raz w życiu dopalaczy używało 10,8% chłopców i 6,8% dziewcząt. W klasach drugich szkół ponadgimnazjalnych po dopalacze przynajmniej raz sięgnęło 28,9% chłopców i 9,7% dziewcząt. W ostatnim roku tego typu substancji używało 5,3% chłopców i 3,5% dziewcząt. W szkołach ponadgimnazjalnych odsetki te kształtowały się na poziomie: 15,4% i 4,9%. Były one wyższe wśród chłopców. Odsetki chłopców  i dziewcząt używających dopalaczy  w ostatnim  miesiącu zarówno  w  gimnazjach  jak  i  szkołach ponadgimnazjalnych  były zbliżone:  1,5% chłopców i 1,4% dziewcząt w gimnazjach oraz 3,6% uczniów i 1% uczennic w szkołach ponadgimnazjalnych.

Dopalacze najczęściej spożywane przez uczniów szkół gimnazjalnych to: Rasta, Tajfun, Konkret, Mr Brain i Żabka. Uczniowie szkół ponadgimnazjalnych najczęściej stosowali: Black Magic, Black Widow, Rasta, Smart Shiva, Konkret.

W rankingu popularności środków psychoaktywnych używanych przez młodzież,  dopalacze po napojach energetycznych, marihuanie i haszyszu, lekach uspokajających  i nasennych - wydawanych bez przypisu lekarza znajdują się na 4 miejscu.

  

2. Leczenie  uzależnionych od dopalaczy na tle innych środków psychoaktywnych

            Podstawowym zadaniem leczenia osób uzależnionych jest konsekwentne dążenie do odstawienia przez nie substancji psychoaktywnych. Najczęściej motywem podjęcia próby zerwania z nałogiem są konsekwencje somatyczne i psychiczne używania narkotyków, np. wypadki, konflikty z prawem, problemy rodzinne. Leczenie  osób uzależnionych od środków odurzających   jest  procesem   długotrwałym,  wymagającym współpracy  osoby uzależnionej

z terapeutą. Metody leczenia osób uzależnionych od  narkotyków  przyjmuje się w zależności od środków,  które to uzależnienie spowodowały. Wobec uzależnionych  najczęściej stosuje się terapie: ukierunkowane na abstynencję, poznawczo-behawioralne, substytucyjne czy psychodynamiczne.

Założeniem rehabilitacji osób uzależnionych od środków  odurzających jest uruchomienie procesu, który umożliwi  przywrócenie im pełni zdrowia, a w przypadku braku takiej możliwości wykształci mechanizmy kompensacyjne, które mogą zastąpić utracone funkcje organizmu.  Rehabilitacja   powinna   przywrócić    osobie  uzależnionej   sprawność  fizyczną

i  psychiczną.                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                       Wartość podpisanych kontraktów w województwie podkarpackim w 2015 r. przez podmioty lecznicze z Podkarpackim Oddziałem Wojewódzkim NFZ na leczenie uzależnionych od substancji psychoaktywnych  i alkoholu oraz na świadczenia rehabilitacyjne dla uzależnionych wynosiła łącznie  25 865 658 zł  (2014 r. - 20 716 346 zł).                                                                                                                                      

Świadczenia medyczne dla uzależnionych od substancji psychoaktywnych zostały przedstawione w poniższej tabeli.

W celu zapoznania się z zamieszczonymi tam danymi niezbędne jest przybliżenie międzynarodowej  klasyfikacji znaczenia  kodów chorób:                                                   

- F 11 - zaburzenia   psychiczne   i  zaburzenia   zachowania    spowodowane   używaniem

opiatów,                                                                                                                              

- F 12 - zaburzenia   psychiczne   i   zaburzenia   zachowania   spowodowane   używaniem

kanabinoli,                                                                                                                           

- F 13 - zaburzenia   psychiczne  i  zaburzenia  zachowania spowodowane przyjmowaniem

substancji nasennych i uspokajających,                                                                              

- F 14 - zaburzenia   psychiczne   i   zaburzenia   zachowania   spowodowane   używaniem

kokainy,                                                                                                                   

- F 15 - zaburzenia psychiczne i zaburzenia zachowania spowodowane używaniem innych

niż kokaina środków pobudzających, w tym kofeiny,                                                       

- F 16 - zaburzenia   psychiczne   i   zaburzenia   zachowania   spowodowane   używaniem

halucynogenów,                                                                                                                  

- F 17 - zaburzenia  psychiczne  i  zaburzenia zachowania spowodowane paleniem tytoniu,

- F 18 - zaburzenia  psychiczne   i   zaburzenia  zachowania spowodowane  odurzaniem się

lotnymi rozpuszczalnikami organicznymi,                                                                          

- F 19 - zaburzenia psychiczne i zachowania spowodowane przemiennym przyjmowaniem

środków wymienionych ( F 10 - F 18 ) i innych środków psychoaktywnych.

 

Tabela 1. Liczba pacjentów leczonych ambulatoryjnie i   stacjonarnie   z   powodu uzależnień  od  środków  psychoaktywnych  w  województwie  podkarpackim  w  2015 r.

                                                                          

Rok

Kody

lek.

Grupy  wiekowe  w  latach

Osoby

leczone po raz pierwszy

Płeć

 

0-18

 

19-29

 

30-64

 

65         i więcej

Ogólna

liczba

kobiet

 

Ogólna

liczba

mężczyzn

2015 F11 1 4 7 4 9 316 936
F12 27 49 12 0 69
F13 0 7 125 21 87
F14 0 1 0 0 0
F15 2 21 7 0 25
F16 2 2 1 0 2
F18 1 0 0 0 0
F19 87 454 386 31 373

 

Ogólna  liczba  osób  leczonych  w  2015 r. : 1252

ECSTASY - działanie, objawy. PORADNIK RODZICA: Co powinieneś wiedzieć o narkotykach

Ecstasy jest popularnym narkotykiem - jak działa, jakie są objawy po jego zażyciu? Rodzicu, skorzystaj z naszego poradnika i zobacz, jakie zagrożenia mogą czekać na twoje dziecko.

Źródło: Grzegorz Gościński, Urząd Marszałkowski Województwa Podkarpackiego w Rzeszowie. Zestawienie  zawierające  podmioty  lecznictwa  ambulatoryjnego  i  stacjonarnego  województwa podkarpackiego leczące uzależnionych od substancji psychoaktywnych w 2015 r., Rzeszów 2016,

s. 1 - 85.

W  podmiotach  leczniczych  województwa  z  uzależnienia  od  narkotyków  leczyło  się  1252 osób,  w  tym 936 mężczyzn  i  316  kobiet.  W  Wojewódzkim  Ośrodku  Terapii Uzależnień w  Rzeszowie   leczyło  się - 305 pacjentów,  Zespole Opieki Zdrowotnej w Dębicy - 247 pacjentów, Stowarzyszeniu Katolickim Ruchu Antynarkotycznym KARAN Niepublicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej Centrum Interwencji Kryzysowej  w Rzeszowie - 152 pacjentów, Specjalistycznym  Psychiatrycznym  Zespole  Opieki  Zdrowotnej  im. Prof. Antoniego Kępińskiego w  Jarosławiu - 121 pacjentów, Wojewódzkim Ośrodku Terapii Uzależnienia od Alkoholu i  Współuzależnienia w Stalowej Woli - 73 pacjentów, Wojewódzkim Podkarpackim Szpitalu Psychiatrycznym im. prof. Eugeniusza Brzezickiego w  w  Żurawicy  -  62 pacjentów, Niepublicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej  Ośrodku Profilaktyki i Terapii Uzależnień  w  Mielcu  -  54  pacjentów, Samodzielnym Publicznym Zespole Opieki Zdrowotnej w  Sanoku - 47 pacjentów, Niepublicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej Poradni Profilaktyki  i  Terapii Uzależnień „SOCRATES” w Leżajsku - 43 pacjentów, Samodzielnym Publicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej Centrum Leczenia Uzależnień  w  Rzeszowie - 36 pacjentów, Samodzielnym Publicznym Zespole Zakładów Opieki   Zdrowotnej  w  Nowej Dębie   -  34  pacjentów, Samodzielnym Publicznym  Zespole Zakładów Opieki Zdrowotnej Powiatowym Szpitalu Specjalistycznym w Stalowej Woli - 24 pacjentów, Zespole Opieki Zdrowotnej w  Ropczycach  -  12 pacjentów, Samodzielnym Publicznym Zespole Opieki Zdrowotnej w Leżajsku - 11 pacjentów, Samodzielnym Publicznym Zespole Zakładów Opieki Zdrowotnej w Nisku - 11 pacjentów, Wojewódzkim Szpitalu Podkarpackim im.  Jana Pawła II w Krośnie  - 10 pacjentów, Centrum Medycznym  w  Łańcucie  -  5   pacjentów, Samodzielnym Publicznym Zespole Opieki Zdrowotnej    w  Lesku  -  3 pacjentów, Szpitalu Specjalistycznym w Jaśle  - 1  pacjent oraz Szpitalu Specjalistycznym w Brzozowie. Podkarpackim Ośrodku Onkologicznym im. Ks. Bronisława Markiewicza też - 1 pacjent. Poddanych leczeniu po raz pierwszy było - 565 pacjentów.           Najwięcej leczonych występowało w  grupach  wiekowych:  19 - 29 lat - 538 osób  i  30 - 64  lat - 538 osób,  następnie  0 - 18 lat - 120 osób oraz  powyżej 65 lat - 56 osób.  Najwięcej leczonych  było z  uzależnienia od: alkoholu, lotnych rozpuszczalników organicznych  i innych substancji  (F 19) - 958 osób,  substancji nasennych i uspokajających  (F 13) -  153 osoby, kanabinoli (F 12) - 88 osób, innych niż kokaina środków pobudzających (F 15) - 30 osób, opiatów  (F 11) - 16 osób. Z uzależnień od pozostałych substancji psychoaktywnych leczyło się niewielu pacjentów.  Z uzależnienia od halucynogenów (F 16) leczyło się  5 pacjentów, od kokainy (F 14) leczył się 1 pacjent i lotnych rozpuszczalników organicznych - 1 pacjent. Spośród ogółu leczonych dopalacze stosowało 443 pacjentów.    Z porównania danych  leczenia uzależnionych w 2015 r. z danymi w 2014 r. wynika, że liczba leczonych w ostatnim roku zwiększyła się o 397 osób, w tym liczba leczonych kobiet  o 113  i liczba leczonych mężczyzn o 284.   Zwiększyła się liczba  leczonych  w  przedziałach  wiekowych 30 - 64 lat o 238 osób, 19 - 29 lat o 113 osób, 0 - 18 lat o 32 osoby oraz w wieku  65 lat i powyżej o 14 osób.  Liczba leczonych po raz pierwszy w 2015 r. zwiększyła się  w stosunku do roku poprzedniego o 242 osoby.  Zmniejszyła się liczba pacjentów  zażywających kokainę (F 14) o 10 uzależnionych, używających opiaty (F 11) o 7 osób, przyjmujących kanabinaole (F 12) o 6 osób, odurzających się lotnymi rozpuszczalnikami organicznymi (F 18) o 6 uzależnionych, używających halucynogenów (F 16) o 5 pacjentów, stosujących inne niż kokaina środki pobudzające, w tym kofeiny (F 15) o 3 osoby, uzależnionych od substancji nasennych i uspokajających (F 13) o 2 pacjentów.

Znacznie zwiększyła się w stosunku do roku ubiegłego liczba osób z zaburzeniami psychicznymi i zachowania spowodowanymi przemiennym przyjmowaniem środków wymienionych w (F 10 - F 18) o 436 pacjentów. Co roku wzrasta liczba leczonych  z   uzależnienia od dopalaczy bądź zażywających  dopalacze  przemiennie  z  innymi substancjami psychoaktywnymi: 2012 r. - 105 osób, 2013 r. - 284 osób, 2014 r. - 308 osób, 2015 r. - 443 osoby.  Zapewne liczba pacjentów używających dopalaczy byłaby większa gdyby wszystkie podmioty lecznicze w zestawieniach statystycznych wykazywały pacjentów używających dopalaczy.

 

W    klasyfikacji   kodów   chorób   nie  ma  odrębnego  kodu   przypisanego   środkom zastępczym.  W związku z tym pacjentom stosującym dopalacze najczęściej przypisuje się symbol F 19 bądź rzadziej F 15 oraz F 16.                                                                      

 3. Ograniczanie  podaży narkotyków

          Z danych Policji i Izby Celnej wynika, że co roku popełnianych było wiele przestępstw naruszających ustawę o  przeciwdziałaniu  narkomanii.

          W latach 2006 - 2015 funkcjonariusze podkarpackiej Policji wykryli wiele narkotyków i ich prekursorów. Policja prowadziła rejestr podejrzanych o popełnienie przestępstw  z   ustawy  o przeciwdziałaniu  narkomanii. Ujawnione w 2015 r. przez  Policję  substancje psychoaktywne i liczba podejrzanych osób o popełnienie przestępstw z ustawy  o przeciwdziałaniu narkomanii  w  województwie podkarpackim zostały uwzględnione w tabeli.

Tabela 2. Ujawniona przez funkcjonariuszy Policji ilość substancji psychoaktywnych i liczba zatrzymanych osób podejrzanych o popełnienie przestępstw z ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii w 2015 r.

Rok

Asortyment      ujawnionych             substancji psychoaktywnych

 

Ilość narkotyków zabezpieczonych

w danym roku

Przedziały cenowe narkotyków

Liczba osób podejrzanych

o popełnienie przestępstw

z ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii

 

2015

marihuana

haszysz

grzyby halucynogenne

amfetamina

kokaina

ekstazy

słoma makowa

konopie indyjskie

klonozepan

MDMA

2 CB

mefedron

dopalacze

 

137 kg

11 dag

2 dag

2,6 kg

1 g

890 szt.

9 kg

1939 szt.

369 szt.

22 dag

123 dag

8 dag

94 dag

30-40 zł/1g

40-50 zł/1g

30 zł/1g

30-35 zł/1g

250 zł/1g

10-20 zł/1szt.

brak danych

ok. 700 zł/1szt.

brak danych

30-50 zł/1g

 30-50 zł/1g

30-40 zł/1g

brak danych

564

Źródło: Piotr Kluz, Dane Komendy Wojewódzkiej Policji w Rzeszowie dotyczące zrealizowanych programów profilaktycznych  przeciwdziałania narkomanii i ujawnionych substancji psychoaktywnych w województwie podkarpackim w 2015 r., (pismo E-dp-445/2016  z 23.06.2016 r.), Rzeszów 2016, s. 3.

W latach 2006 - 2015 przestępstwa z ustawy o  przeciwdziałaniu narkomanii popełniło 6 134 osób.  Najwięcej  podejrzanych  o  popełnienie  przestępstw  z  ustawy  o  przeciwdziałaniu narkomanii  odnotowano w 2012 r. - 777 osób i 2013 r. - 731 osób, a  najmniej podejrzanych o popełnienie przestępstw odnotowano   w  2010 r. - 489 osób. W 2015 r. zarejestrowano 564 osoby podejrzane  o popełnienie przestępstw.

 

Do największych ujawnień narkotyków dokonanych przez  funkcjonariuszy Policji w latach 2006 - 2015  możemy  zaliczyć  zarekwirowanie  w:   2006 r. - 2 000   tabletek  klonazepamu, 2007 r. - około 11 kg marihuany, 2 500 tabletek amfetaminy, około 1,5 kg amfetaminy,  2008 r. -  około 40 kg marihuany, 2009 r. - 1 347 roślin konopi indyjskich, 2010 r. - 1 430 tabletek ekstazy, 2011 r. - 120,6 kg marihuany,  2012 r. - 17,9 kg marihuany,  2 261 roślin konopi indyjskich, 548 tabletek dopalaczy,  2013 r. - 805 kg słomy makowej, 15,3 kg marihuany,  2014 r. - 20 kg marihuany, 3,6 kg amfetaminy, 2015 r. - 137 kg marihuany, 1 939 szt. konopi indyjskich.                                                       W zamieszczonej     poniżej     tabeli      podano      wykaz        substancji     psychoaktywnych zarekwirowanych  przez funkcjonariuszy Izby Celnej,  przedziały cenowe narkotyków i liczbę osób podejrzanych   o popełnienie  przestępstw narkotykowych  w 2015 r.

 

 Tabela 3. Ujawniona   przez   funkcjonariuszy   Izby   Celnej  ilość  substancji    psychoaktywnych   i  liczba zatrzymanych   osób   podejrzanych   o  popełnienie   przestępstw   z  ustawy  o  przeciwdziałaniu  narkomanii   w 2015 r.

Rok

Asortyment ujawnionej substancji

psychoaktywnej

Łączna ilość  narkotyków zabezpieczonych

w danym roku

Przedziały cenowe narkotyków

Ogólna liczba osób  podejrzanych

o popełnienie przestępstw

z ustawy

o przeciwdziałaniu narkomanii

2015

amfetamina

marihuana

2-CB

mefedron

konopia  indyjska

metamfetamina

ekstazy

heroina

alfa-PVP

haszysz

środki zastępcze -dopalacze

 

środki na potencję -               

Cenforce 100

 

 

pseudofedryna

 

 

55 dag

4 kg

4 dag

2 dag

1 szt.

1 g

9 szt.

0,5 g

71 dag

31,6 kg

27,8 kg

 

280 szt.

 

5,3 kg

 

29 - 37 zł/1g

30 - 45 zł/1g

45 - 60 zł/1g

95 - 110 zł/1g

420-1000 zł/1szt.

180 - 210 zł/1g 

10 - 12 zł/1szt.

195‑ 230 zł/1g

25 - 40 zł/1g

30 - 35 zł/1g

5 - 80 zł/1g

 

10 - 30 zł/1g

 

110-130 zł/1g

 

18 osób
Źródło: Artur Jasiński,  Izba Celna w Przemyślu.  Ujawnione substancje  psychoaktywne i zatrzymane osoby   przez   funkcjonariuszy   Izby   Celnej  w  2015  roku,   (pismo 400000-IGMR.563.1.12.2016), Przemyśl 2016, s. 2

          W ostatnich latach do największych ujawnień narkotyków przez  Izbę Celną możemy zaliczyć przejęcie w: 2006 r. - 40 kg słomy makowej, 2007 r. - 59,6 kg heroiny, 71,6 kg słomy makowej i 398 300 tabletek efedryny, 2008 r. - 21 kg heroiny, 2009 r. - 7 165 tabletek sterydów  anabolicznych,  2011 r. -  500  ampułek  (15 mg każda)  sibutraminy - sterydu anabolicznego,  2012 r. - 148 krzewów konopi indyjskiej,  2013 r. -  62 600 tabletek danabolu i 3 300 ampułek testosteronu E, 2014 r. - 150 kg heroiny, 56 kg haszyszu oraz 7,3 kg dopalaczy,   2015 r.  -  31,6 kg  haszyszu,   27,8 kg  środków zastępczych - dopalaczy, 5,3 kg pseudofedryny. W latach 2006 - 2015 funkcjonariusze Izby Celnej  zatrzymali 122 osoby podejrzane o popełnienie przestępstw  z  ustawy o  przeciwdziałaniu narkomanii. Największe wskaźniki przestępczości odnotowano w 2014 r. - 27 podejrzeń oraz  w 2009 r. i 2013 r. po  14 podejrzeń, a najmniejsze w 2010 r. - 2 podejrzenia.  Najwięcej spośród zatrzymanych osób   miało obywatelstwo polskie. Narkotyki przeważnie ukrywano w mieszkaniach, samochodach osobowych oraz autokarach.

         Wysokie wskaźniki młodzieży eksperymentującej z dopalaczami i innymi substancjami psychoaktywnymi (napoje energetyczne, marihuana i haszysz, leki uspokajające i nasenne wydawane bez przepisu lekarza, substancje wziewne), zwiększająca się  co  roku  liczba leczonych    z    powodu    uzależnień    od    środków    psychoaktywnych,   czyni   zasadnymzdynamizowanie działań w zakresie profilaktyki przeciwdziałania narkomanii.  Do prowadzenia szerokich akcji profilaktycznych należy wykorzystać szkoły, ośrodki pomocy społecznej, organizacje harcerskie, ruchy i stowarzyszenia katolickie, chociażby takie jak Ruch Światło-Życie czy Katolickie Stowarzyszenie Młodzieży.     Dla narkotyków alternatywą powinny być różne organizacje młodzieżowe, koła zainteresowań, stowarzyszenia i kluby sportowe. Warto w tym przypadku korzystać ze sprawdzonych już wzorców. Dobrym przykładem może być rozwijające się dynamicznie przed wojną Polskie Towarzystwo Gimnastyczne „Sokół”. Do przeciwdziałania narkomanii należy włączyć również media, które powinny przekazywać obiektywną  wiedzę  o narkotykach i zjawisku narkomanii, propagować zdrowy tryb życia, uniwersalne wartości, rolę  rodziny w profilaktyce zagrożeń zdrowotnych i społecznych.  Jeżeli w najbliższych latach nie zatrzymamy fali narkomanii,  nasz naród  w coraz większym stopniu będzie ulegał degeneracji.

                                                                                                         oprac. Grzegorz Gościński

 

nauka w sluzbie baner

7.12__banerek_728x90NOWY.gif

mz logo

 

logo-nfz-rzeszow

 

nck-logo

 

rckk-logo

 ROPS banner 460

aktualizacja ppozp